Анастасія Tij - заснавальніца «Вайб Поўдня Францыі»

Далей Анастасія расказвае сама.

Трохі пра сябе

Я з Яраслаўля - з маленькага павятовага гарадка, як я яго заву. Гэта там, дзе трохлітровы слоік называюць «баллон», а швабру - «лентяйка»: так па-руску кажуць менавіта ў Яраслаўлі. Гарадок, дарэчы, і сабой нішто, і з радаводам: тут нарадзіўся першы рускі прафесійны тэатр, Волкаўскі, і тут стаіць Яраслаў Мудры - той самы, што глядзеў на нас з банкноты ў тысячу рублёў.

Вучылася я, як усе. Звычайная школа, потым тэхнікум, дзе мяне вучылі інфарматыцы, потым інстытут, фінансава-эканамічны, ужо завочна: я на той час ужо працавала.

Чаму мяне навучыла праца

Працаваць я пачала ў васямнаццаць, у вялікай кампаніі, якая рабіла наборы для дзіцячай творчасці. І тут - нізкі паклон майму першаму кіраўніку: ён даў мне шанец і паказаў, што расці можна хутка.

Пачынала я з самага краю мапы - з Чукоткі. Першыя скрынкі з наборамі ляцелі туды самалётам, далей верталётам, і як я ўзгадніла той дагавор, не ведаю дагэтуль. Але выйшла: дзесьці на краі зямлі дзеці атрымалі свае наборы. Да дваццаці гадоў я ўжо працавала з першымі федэральнымі сеткамі, і адлегласць ад Чукоткі да Масквы перастала мяне палохаць.

Потым была іншая буйная кампанія. Прыйшла я туды памочніцай кіраўніка, а сышла вядучым менеджарам па рабоце з сеткамі - key account manager, калі па-заходняму. Больш за дзесяць гадоў: федэральныя сеткі ад еўрапейскай часткі да Далёкага Усходу, заказы партнёраў Алімпіяды ў Сочы, амаль усе вялікія праекты кампаніі.

На справе гэта значыла вось што. Раз на год сесці за стол з закупшчыкамі і дамовіцца пра ўмовы на ўвесь наступны год: пра бонусы, пра маркетынг, пра тое, як і калі павязём. Прыдумваць калекцыі пад фармат канкрэтнай сеткі і пісаць тэхзаданні для вытворчасці. Трымаць рэзерв пад кожнага кліента і лічыць адгрузкі так, каб да сезоннага піку паліца не апусцела. Сачыць за дэбіторкай. Вучыць сваіх аператараў і памочніц, што ў кожнай сеткі свае капрызы з паперамі і тэрмінамі. І ездзіць на выставы - паказваць новае.

Азіраюся і бачу: жыццё загадзя складвала мне валізку ў эміграцыю. Дамовіцца, разлічыць, сабраць людзей, не спалохацца адлегласці - усё гэта я потым з яе і дастала, у краіне, мовы якой не ведала.

Як я апынулася ў Францыі

У Францыю мяне прывялі сямейныя абставіны. Заставацца я не збіралася - і засталася. Далей было тое, праз што праходзіць кожны: дакументы, чаканне, зноў дакументы. Францыя нікому не адчыняе дзверы з першага стуку, не адчыніла і мне: чаканне расцягнулася на тры з паловай гады.

Французскай я не ведала зусім, ні бэ ні мэ. На поўдні, выходзячы з аўтобуса, прынята развітацца з кіроўцам: «au revoir». Толькі французы праглынаюць палову гукаў, і маё вуха лавіла адно «ува». Так і казала - выходжу і развітваюся: «ува!». Кіроўцы смяяліся ўголас, а я не магла зразумець, што не так.

Потым універсітэт Paul-Valéry узяў мяне на курсы французскай, і я пачала з A1 - з алфавіта. Пяць семестраў. Гэтыя гады не прапалі: я вучыла мову, паўтара года валанцёрыла на дабрачыннай раздачы прадуктаў - прымала, раскладвала, выдавала - і чакала.

Як увогуле ўладкаваныя віза і від на жыхарства, сайт разбірае ў раздзеле «Пераезд у Францыю»: там агульныя правілы, а не чыясьці асабістая гісторыя.

Як з’явіўся «Вайб Поўдня Францыі»

А каб не праваліцца ў дэпрэсію з галавой, я тым часам пачала ладзіць сустрэчы для такіх жа, як я. Эміграцыя прымушае чалавека перабудаваць сябе да самага падмурка, асабліва без мовы: думаеш як дарослы, а вымаўляеш дзіцячыя фразы пра добрае надвор’е. Таму я разумею кожнага, хто цяпер на гэтым шляху: лёгка не бывае, як мякка ні сцялі і колькі саломкі ні падкладай.

Мой першы праект - кемпінг. Быў май, і вельмі хацелася шашлыкоў. Хто жыве на поўдні, ведае: распальваць агонь дзе ўздумаецца тут нельга, трэба месца, дзе гэта дазволена. Я вырашыла: збяромся з дзяўчатамі, здымем домік у кемпінгу і насмажым. Думала, будзе чалавек дзесяць-пятнаццаць. Сабралася восемдзесят - з дзецьмі.

Так я з галавой і акунулася ў нашу супольнасць. Спачатку гэта быў чат тых, хто ездзіў у той кемпінг, чалавек шэсцьдзесят. Цяпер у чаце рускамоўных поўдня Францыі нас больш за 700, і з яго вырастаюць пікнікі, масленіцы, караоке, канцэрты і вечарыны - усё, што ўжо прайшло, сабрана ў афішы падзей.

Навошта ўсё гэта

Калі шчыра, спачатку - каб самой не патануць. А потым я зразумела, што мэта з самага пачатку была шырэйшая: дапамагчы людзям укараніцца ў французскім жыцці, не апусціць рукі і прайсці гэты шлях лягчэй, чым прайшла яго я. Перасаджанае дрэва спярша пускае карані і толькі потым галіны. З чалавекам гэтак жа: чым раней ён адчуе тут грунт пад нагамі, тым раней пойдзе ў рост.

У 1943 годзе, у Лондане, французскі філосаф Сімона Вейль пісала кнігу «Укараненне», і ў ёй ёсць фраза: «Укараненне - бадай, самая важная і найменш прызнаная патрэба чалавечай душы». Дакладней не скажаш.

Я вяду супольнасць, і больш за ўсё мне хочацца аднаго: каб людзі гуртаваліся і дапамагалі адно аднаму. Каб навучыліся бачыць адно аднаго - размаўляць, чуць, падстаўляць плячо там, дзе гэта па сілах. І каб кожны паасобку разгледзеў свае таленты і пусціў іх у справу ўсе да апошняга. Каб у любой краіне і ў любым горадзе людзі заставаліся тымі, кім былі дома, а то і выраслі большымі. Эміграцыя дае вельмі шмат магчымасцяў. Так, спачатку цяжка. Але сілы знаходзяцца, і ты ідзеш далей.

Чым мы жывём цяпер

Цяпер я ўжо не адна: вакол цэлая каманда людзей, якія глядзяць у той жа бок і хочуць у гэта ўкладвацца. Нават тыя, хто прыйшоў да нас усяго аднойчы, сыходзяць з сябрамі. Складваюцца пары, размова не сканчаецца разам з сустрэчай, і сем’і пачынаюць сябраваць сем’ямі.

Людзі прыходзяць з рознымі запытамі: камусьці трэба падказаць па юрыдычных пытаннях, камусьці - праца, камусьці - жыллё, а камусьці проста зносіны ці падтрымка. І супольнасць - гэта месца, дзе людзі знаходзяць адно аднаго: у аднаго запыт, у другога адказ, а інакш яны б ніколі не сустрэліся. Узаемадапамога, падтрымка, разуменне - у гэтым, бадай, і ўвесь наш дэвіз.

А яшчэ мы ладзім выезды з пражываннем на віле - так прайшлі, напрыклад, «Мафія двух гарадоў» і вечар Гэтсбі на віле ў жніўні 2026 года. Калі хочаце сабраць сваю падзею ці спыніцца на віле разам з намі, напішыце ў чат супольнасці або на пошту праекта contact@vibe-sud-france.com - абмяркуем. Як гэта звычайна ўладкавана, расказваем на старонцы «Арганізуем разам».

Нашы правілы

Мы не абмяркоўваем ні палітыку, ні рэлігію, ні чыёсьці асабістае жыццё: на гэта ў нас табу. Такія паведамленні ў чаце выдаляюцца, на сустрэчах гэтых тэм няма. Замест спрэчак мы вучым адно аднаго нанова сябраваць, нанова слухаць, нанова жыць і нанова верыць адно аднаму.

Якой я бачу нашу будучыню

Я хачу, каб рускамоўная супольнасць поўдня расла і каб тыя, хто прыехаў нядаўна, сталі на ногі. Агульны Новы год, агульная Масленіца, агульныя выхады да мора. Каб дзеці сябравалі і новае пакаленне расло ў міры. Каб завязваліся сувязі паміж людзьмі з розных колаў - працоўных, сацыяльных, якіх заўгодна. Чым больш нас і чым мы разнастайнейшыя, тым багацейшыя мы самі.

Гучыць прыгожа, але за гэтым стаіць навука. Марк Грановетэр у працы «Сіла слабых сувязяў» (1973) разбіраў, як спецыялісты з прыгарада Бостана знайшлі новую працу: з тых, каму дапамог знаёмы, пяцёра з шасці бачыліся з гэтым знаёмым толькі зрэдку. Не блізкія сябры, а слабыя сувязі вядуць у чужыя колы, дзе ёсць тое, чаго няма ў тваім. А Лу Хун і Скот Пэйдж у 2004 годзе паказалі на матэматычнай мадэлі, што пры пэўных умовах выпадкова сабраная група розных вырашальнікаў спраўляецца са складанай задачай лепш, чым група самых здольных: самыя здольныя занадта падобныя адзін на аднаго. Так што шэсцьдзесят чалавек нашага першага чата былі багацейшыя, чым самі думалі, а 700+ цяперашніх - тым больш.

На адным з вечароў 8 Сакавіка я казала дзяўчатам: жанчына ў эміграцыі, з якой бы прычыны яна ні паехала, становіцца крыху іншай і бачыць свет інакш. Ды і мужчыны таксама. Эміграцыя быццам апускае цябе на нейкі час ніжэй, чым ты стаяў. Але калі ў табе застаюцца сілы і побач ёсць рука - не ратавальная, проста сяброўская, - чалавек устае хутка і расце вышэй, чым раней. Марына Цвятаева больш за стагоддзе таму, у 1920 годзе, скончыла верш «Кто создан из камня, кто создан из глины…» вось так (пераклад наш):

Аб вашы калені з граніту драбнюся - Я з кожнай хвалёй уваскрасаю! Няхай жыве пена - вясёлая пена - Высокая пена марская!

Мая гісторыя не тое каб звычайная, але і не самая цяжкая. Я ведаю вельмі шмат гісторый іміграцыі, ад некаторых сэрца разрываецца, і амаль пра кожнага з нас можна напісаць кнігу, а то і зняць кіно. Але наша супольнасць глядзіць наперад - туды, дзе мы растём разам. Таму далучайцеся да нас у чат рускамоўных поўдня Францыі.

Чаму супольнасць пра поўдзень Францыі

Гэта ўжо словы ўсёй каманды. Няважна, якой ты нацыянальнасці і які ў цябе статус: у нас знаходзяць блізкіх па духу людзей і адказы на пытанні. Кожны эмігрант ідзе падобнай дарогай і спатыкаецца аб падобныя камяні. Мы гэтыя камяні памятаем і дапамагаем іншым прайсці мякчэй.

А поўдзень - таму што, з нашага досведу, пераезд сюды даецца цяжэй: бюракратыі шмат, нашы людзі раскіданыя па гарадах, а праца сама ў рукі не ідзе.

Як уладкаваны праект і хто робіць гэты сайт, расказваем на старонцы «Пра праект «Вайб Поўдня Францыі»». Напісаць Анастасіі ліст можна на пошту праекта: contact@vibe-sud-france.com.