Сям'я і дзеці

Школа і дзіцячы сад у Францыі: як запісаць дзіця

Вучыцца ў Францыі абавязаны ўсе дзеці ад 3 да 16 гадоў, з любым грамадзянствам: запіс у мэрыі, потым у дырэктара. Без французскай да 6 гадоў дзіця бяруць у звычайную групу садка, з 6 - у звычайны клас або UPE2A, у каледжы - праз CASNAV. Мы, «Вайб Поўдня Францыі», разабралі парадак на прыкладзе Ніцы, Манпэлье і Тулузы.

Абноўлена · 16 хв чытання · Паведаміць пра памылку

Мы, «Вайб Поўдня Францыі», сабралі парадак запісу ў школу і дзіцячы сад для сем’яў, якія толькі прыехалі: што абавязкова, куды ісці першым, як быць, калі дзіця не гаворыць па-французску, і калі ў яго канікулы. Усё ўзята з афіцыйных старонак (service-public, мэрыі Ніцы, Манпэлье і Тулузы, акадэмія Тулузы), даты праверкі - 18 кастрычніка 2026 года. Расказы ўдзельнікаў нашага чата сабраны ў асобным раздзеле ніжэй, асобна ад афіцыйнага парадку. Хто праходзіў запіс у вашым горадзе, пытайцеся ў чаце супольнасці «Вайб Поўдня Францыі» ў Тэлеграме - пераезд і жыццё на поўдні Францыі.

Што абавязкова і з якога ўзросту

УзростШто трэба
3-5 гадоўДзіцячы сад (école maternelle). Запіс абавязковы з пачатку навучальнага года таго каляндарнага года, калі дзіцяці спаўняецца 3 гады. З 2 гадоў могуць узяць пры пэўных умовах і калі ёсць месцы
6-16 гадоўПачатковая школа (CP-CM2), потым каледж і ліцэй
16-18 гадоўВучыцца або быць занятым: школа, вучнёўства, праца, service civique, праграма суправаджэння. Сочаць за гэтым missions locales

Правіла адно і для французаў, і для замежнікаў: service-public піша, што яно дзейнічае «quelle que soit votre nationalité», а мэрыя Ніцы - «pour tous les enfants, français ou étrangers». Запіс у дзяржаўны дзіцячы сад бясплатны. Не запісалі - штраф да 1 500 €, а калі не выканалі прадпісанне DASEN то да 6 месяцаў зняволення і 7 500 €.

Дзве заўвагі пра дзяцей двух гадоў. У Манпэлье месцы з 2 гадоў (toute petite section) ёсць у абмежаванай колькасці і толькі ў раёнах прыярытэтнай адукацыі, у Ніцы - у школах REP і REP+. Так што разлічваць на гэта не варта, а спытаць у мэрыі можна.

Пераехалі ў іншую камуну: дзіця трэба запісаць па новым адрасе ў мэрыі на працягу 8 дзён.

Дзіцячы сад і пачатковая школа: мэрыя, потым дырэктар

Парадак аднолькавы па ўсёй краіне: спачатку мэрыя, потым школа. Без запісу ў мэрыі школа дзіця не прыме, Тулуза піша гэта наўпрост: «aucune admission ne sera faite par l’école sans demande d’inscription préalable à la mairie».

  1. Мэрыя. Вы падаяце заяву на запіс па адрасе, дзе жывяце. Тэрміны: да новага навучальнага года запісваюць звычайна з сакавіка і не пазней за чэрвень, а некаторыя камуны адкрываюць запіс раней. Калі вы прыехалі сярод года, запісваюць на працягу года.
  2. Ацэнка, калі дзіцяці 6 гадоў і болей. Мэрыя накіроўвае да спецыялістаў: глядзяць французскую, іншыя мовы і школьныя навыкі на ранейшай мове навучання. Малодшых за 6 гадоў не ацэньваюць, дзіця ідзе ў звычайную групу дзіцячага сада.
  3. Даведка пра запіс. Мэрыя выдае certificat d’inscription з назвай школы, куды прызначана дзіця.
  4. Дырэктар школы. Ён завяршае запіс па двух дакументах: даведцы мэрыі і дакуменце пра прышчэпкі (або пра супрацьпаказанне). Звычайна дамаўляцца пра сустрэчу трэба самім.

Што ўзяць у мэрыю

Па агульным правіле service-public:

  • дакумент, які сведчыць асобу бацькі ці маці і дзіцяці: livret de famille, пасведчанне, пашпарт, вытрымка з пасведчання аб нараджэнні або заява пад сваю адказнасць;
  • нядаўняе пацвярджэнне адраса, яго можна замяніць заявай пад сваю адказнасць (attestation sur l’honneur).

Далей пачынаецца мясцовае. Для сталовай і заняткаў пасля ўрокаў могуць папрасіць і іншыя дакументы, а спісы ў мэрый розныя і больш строгія, чым закон. Таму не абмяжоўвайцеся гэтым пералікам і адкрыйце старонку свайго горада (ніжэй).

Калі вы жывяце ў знаёмых або без дагавора арэнды

Тут спісы мэрый разыходзяцца з агульным правілам мацней за ўсё. Закон дапускае заяву пад сваю адказнасць, але мэрыі просяць болей. Манпэлье, напрыклад, не прымае attestation d’hébergement ад трэцяй асобы, а таксама дагаворы і квітанцыі за арэнду ад прыватных асоб. Калі дакументаў няма, звяртайцеся ў службу адукацыі мэрыі, а пры адмове - у DSDEN, дэпартаментскую службу Éducation nationale, свайго дэпартамента.

Як гэта выглядае ў чатырох гарадах поўдня

Ніца

Прадзапіс ідзе толькі анлайн, праз партал famille.nice.fr, а потым трэба абавязкова дамовіцца пра сустрэчу з дырэктарам школы свайго сектара. Прадзапіс - са студзеня па чэрвень на наступны навучальны год. Калі сям’я жыве ў трэцяй асобы, патрэбны attestation d’hébergement, дакумент таго, хто прымае, і два пацвярджэнні пражывання, у тым ліку падатковае паведамленне бягучага года (avis d’imposition), яно абавязковае. У сям’і, якая толькі прыехала, такога паведамлення можа яшчэ не быць: як дзейнічаць, на старонцы не сказана, спытайце мэрыю. Калі запіс сярод года, а дзіця ўжо вучылася, патрэбен certificat de radiation. Падрабязней пра горад - у гідзе па Ніцы.

Манпэлье

Запіс адкрыты круглы год на тых жа ўмовах; анлайн - для бягучага навучальнага года, асабіста - у акенцах Prest’O у Hôtel de Ville або ў mairie de proximité. Патрэбныя пасведчанне бацькі ці маці з фота, livret de famille або вытрымка з пасведчання аб нараджэнні, пацвярджэнне адраса не старэйшае за 3 месяцы на імя хаця б аднаго з бацькоў. Прымаюць рахунак за газ, электрычнасць або ваду, страхоўку жылля, даведку з Sécurité Sociale або CAF, дагавор ці квітанцыю ад арганізацыі. Кампанія на 2027-2028 год: для тых, хто ўжо вучыцца ў горадзе, - у CP анлайн з 16 лістапада па 11 снежня 2026, у petite section для народжаных у 2024 годзе - з 4 па 20 студзеня 2027, астатнія - з 1 сакавіка 2027. У асаблівай сітуацыі мэрыя адсылае ў Unité suivi des effectifs carte scolaire. Астатняе пра горад - у гідзе па Манпэлье.

Тулуза

Запыт падаюць анлайн, у Maison Toulouse Services або ў mairie de quartier, адказ прыходзіць прыкладна праз 48 гадзін (акрамя складаных выпадкаў), затым трэба запісацца на сустрэчу з дырэктарам. Дзіця ад 6 гадоў, якое не гаворыць па-французску, перад любым запісам праходзіць ацэнку ў пункце EANA 31 (Espace d’accueil des enfants allophones nouvellement arrivés, падрабязнасці ніжэй). Калі вы жывяце ў знаёмых, мэрыя просіць копію дакумента таго, хто прымае, падпісаны ім attestation d’hébergement і дакумент на ваша імя па яго адрасе: страхоўку жылля, паведамленне CAF, France Travail або sécurité sociale. Пра горад - гід па Тулузе.

Марсэль

У Марсэлі заяву на запіс прымае мэрыя (на 11 кастрычніка на яе старонцы значыўся партал Superminot); далей, як усюды, мэрыя прызначае школу, і вы ідзяце да дырэктара. Парадак падання і пералік дакументаў зверце з сайтам мэрыі да візіту. Пра горад - гід па Марсэлі.

Дзіця не гаворыць па-французску

З гэтым пытаннем прыходзяць амаль усе. Афіцыйныя старонкі адказваюць так.

  • Да 6 гадоў. Дзіця запісваюць у звычайную групу дзіцячага сада.
  • З 6 гадоў у пачатковай школе. Пасля ацэнкі яно трапляе ў звычайны клас або ў UPE2A (unité pédagogique pour élèves allophones arrivants) - клас для дзяцей без французскай, якія толькі прыехалі. Там урокі французскай чаргуюцца з урокамі ў звычайным класе, мэта - перавесці дзіця на ўсе ўрокі звычайнага класа, часцей за ўсё прыкладна праз год. Падтрымку па французскай могуць працягваць некалькі гадоў.
  • Розны ўзрост. Дзіця можна вызначыць у клас, дзе вучацца не равеснікі; розніца ў прынцыпе не болей за 2 гады.
  • Не вучылася або амаль не вучылася. Падлетка прымаюць у UPE2A на ўвесь дзень, а музыка, спорт і маляванне ідуць разам са звычайным класам. Тым, каму больш за 16 гадоў і хто ўжо не абавязаны вучыцца, прапаноўваюць ліцэй з індывідуальным праектам.

На старонцы мэрыі Манпэлье гэты клас запісаны як «UPEAA»: дзіця запісваюць звычайным парадкам, а школу вызначае Éducation nationale, даведкі - у DSDEN 34.

Яшчэ дзве дробязі. Пры запісе школа выдае двухмоўны буклет пра школьную сістэму, і сярод моў ёсць руская (спіс на старонцы адкрыты, так што пра ўкраінскую мы нічога не сцвярджаем). А для дзіцяці 8-12 гадоў з нефранцузскай роднай мовай ёсць сертыфікат DELF Prim, для падлетка 12-17 гадоў - DELF scolaire: абодва афіцыйныя і прызнаныя ў свеце.

Для бацькоў ёсць OEPRE («Адкрыць школу бацькам»): майстэрні пры школах, каледжах і ліцэях па некалькі гадзін на тыдзень для тых, хто толькі прыехаў, і замежнікаў па-за ЕС. Там вучаць французскай, расказваюць пра каштоўнасці Рэспублікі і пра тое, чаго школа чакае ад вучняў і бацькоў. Удзел добраахвотны. Паводле даных акадэміі Манпэлье (старонка без даты, далучаныя кантакты - 2022 года), такія групы ёсць ва ўсіх яе дэпартаментах, найбліжэйшую падкажа антэна CASNAV.

Каледж і ліцэй: спачатку CASNAV

Для падлеткаў парадак іншы, і мэрыя тут не першая. Паводле service-public (F21304), калі вы прыехалі, трэба звязацца з CASNAV акадэміі, да якой належыць ваш адрас (CASNAV - акадэмічная служба, што вядзе дзяцей, якія толькі прыехалі і не гавораць па-французску). Псіхолаг Éducation nationale разбірае школьны шлях дзіцяці і арганізуе ацэнку, вынікі ідуць у акадэмію, і яна прызначае школу: па ўзроўні дзіцяці і па наяўнасці месцаў побач з домам. Запісваеце ў прызначаную ўстанову, дзіця на момант запісу павінна быць у Францыі, а спіс дакументаў залежыць ад рэктарата.

У Тулузе першы пункт для дзяцей ад 6 да 15 гадоў - Espace d’accueil EANA 31 пры Université Toulouse Jean Jaurès: кампус Mirail, корпус CANDILIS, 5 allée Antonio Machado, метро A, прыпынак Mirail Université. Прыём: панядзелак, аўторак, чацвер і пятніца 9:00-12:00 і 13:30-16:30, у сераду толькі 9:00-12:00. Кабінеты самога CASNAV Тулузы - у рэктараце (75 rue Saint-Roch), прыходзіць трэба па запісе.

Калі дзіця ўжо «размеркавалі», далей працуе звычайная логіка. Каледж звычайна найбліжэйшы да дома па карце секцый, у дасье - формуляр, пасведчанні асобы бацькоў і дзіцяці, livret de famille, пацвярджэнне адраса і фота; склад дасье ў кожнага каледжа свой. У ліцэй па правіле ідуць па сектары, рашэнне пра affectation прымае DASEN. Тут лёгка страціць месца: дзіця трэба запісаць у тэрмін, названы ў рашэнні, інакш вы рызыкуеце застацца без прызначанага месца. Калі месца не прызначылі, звяртайцеся ў DSDEN; дапамагчы могуць дырэктар каледжа або псіхолаг у CIO (гэтая старонка service-public напісана пра выпускнікоў 3e, але логіка тая ж, так што спытайце).

Прышчэпкі

Для прыёму ў яслі, дзіцячы сад і школу патрэбны абавязковыя па ўзросце прышчэпкі, калі няма медыцынскага супрацьпаказання (F767, 06.01.2026). Пацвярджае іх carnet de santé. Прышчэпак не хапае - магчымы часовы прыём на 3 месяцы, каб прышчапіць; не паспелі - кіраўнік можа выключыць дзіця са школы.

Для народжаных да 2018 года для школы абавязковая DTP. У народжаных з 2018 года спіс шырэйшы: дадаюцца коклюш, гемафільная інфекцыя тыпу b, гепатыт B, пнеўмакок, менінгакок C і адра-свінка-краснуха; у народжаных з 2023 года менінгакок - серагруп A, B, C, W і Y. Як французскі ўрач залічыць прышчэпкі па расійскім, украінскім або казахстанскім календары, афіцыйныя старонкі не кажуць, гэта пытанне да ўрача. Пра страхоўку і ўрача - у гідзе пра Carte Vitale і sécu.

Сталовая, страхоўка і заняткі пасля ўрокаў

Сталовая. У пачатковай школе тарыф вызначае камуна, яна можа ўлічваць quotient familial і наогул не мусіць арганізоўваць сталовую. Але калі яна ёсць, гэта права кожнага вучня, і забаронена пускаць толькі дзяцей працоўных бацькоў. У каледжы тарыф вызначае дэпартамент, у ліцэі рэгіён, і сталовая там факультатыўная. Цэны ва ўсіх розныя, так што лічбаў мы не называем.

Страхоўка. У прынцыпе школьная страхоўка не абавязковая, у тым ліку для школьных выездаў. Яе могуць запатрабаваць для сталовай і для заняткаў, якія мэрыя арганізуе пасля ўрокаў. Грамадзянская адказнасць можа быць ужо пакрыта страхоўкай жылля, а асобны поліс каштуе звычайна ад 10 € у год на дзіця. У прыватнай школе ўмовы ўдакладніце пры запісе.

Пасля ўрокаў. Прадоўжаны дзень і заняткі пасля школы звычайна арганізуе камуна: умовы і цэны ўдакладніце ў мэрыі.

Да 3 гадоў: яслі, нянька і дапамога CAF

На monenfant.fr, парталі для бацькоў, у раздзеле «Recherche d’un mode d’accueil» шукаюць relais petite enfance (RPE), assistante maternelle і crèche, а ў «Coûts et aides» лічаць кошт crèche і права на CMG для нянькі.

Яслі (crèche): плата паводле барэма CAF 2026

У яслях, якія атрымліваюць субсідыю CAF (яна называецца PSU, prestation de service unique), цану вызначае не дырэктар, а агульны барэм. Гэта субсідыя самім яслям, а не дапамога бацькам: вы проста плаціце менш. Гадзіна каштуе пэўны працэнт ад месячнага даходу сям’і, і ў гэтую цану ўжо ўваходзяць ежа, гігіена і падгузнікі, без даплат і вылічэнняў (CAF, «Participations familiales - Barème 2026»). Плацяць за гадзіну, якую яслі выставілі ў рахунак паводле дагавора, а не за гадзіну, калі дзіця фактычна было ў групе.

Дзяцей на ўтрыманніСтаўка за гадзіну (калектыўныя яслі і micro-crèche з PSU)
10,0619 % месячнага даходу
20,0516 %
30,0413 %
4-70,0310 %
8 і больш0,0206 %

Даход бяруць за пазамінулы год: у 2026 годзе - за 2024-ы, гадавы да падатковых вылічэнняў, падзелены на 12. Ніжняя мяжа - 814,62 € у месяц, верхняя - 8 500 € (CAF Allier, 11.12.2025). Значыць, з адным дзіцем гадзіна ў 2026 годзе каштуе ад 0,50 да 5,26 € (наш разлік паводле барэма CAF 2026), калі яслі не ўжываюць стаўку і вышэй за столь - так можна па ўзгадненні з CAF, гэта пішуць у правілах ясляў. Не хочаце паказваць дакументы пра даходы - яслі лічаць па верхняй мяжы. Калі ў сям’і ёсць дзіця з інваліднасцю (AEEH), нават не тое, што ходзіць у яслі, ужываюць стаўку на адно дзіця больш. Сам барэм у 2026 годзе не мяняўся.

Наш разлік паводле барэма CAF 2026. Сям’я з адным дзіцем, даход 2 000 € у месяц: 2 000 × 0,0619 % = 1,24 € за гадзіну. Калі паводле дагавора выходзіць 120 гадзін у месяц, яслі выставяць каля 149 €. З двума дзецьмі пры тым жа даходзе гадзіна каштуе 1,03 €, з трыма - 0,83 €.

Прыватныя яслі без субсідыі CAF гэты барэм не ўжываюць. Ацаніць рэшту па сваіх лічбах можна ў сімулятары на monenfant.fr, а дакладную стаўку яслі лічаць па вашых дакументах пра даходы.

Нянька (assistante maternelle) і CMG

CMG - дапамога ад CAF (сямейнай касы) на аплату нянькі (assistante maternelle) або garde à domicile. Умовы паводле service-public (F39152): дзіцяці менш за 6 гадоў, а адзінокі бацька ці маці можа атрымліваць CMG да 12 гадоў дзіцяці; вы або муж ці жонка павінны працаваць. Умову працы не пытаюцца, калі вы абодва вучыцеся ці абодва праходзіце service civique, а таксама пры AAH, ASS і RSA (RSA - пры рэгістрацыі таго, хто шукае працу). З 1 снежня 2025 года пры пачарговым пражыванні дзіцяці CMG можа атрымліваць кожны з двух бацькоў.

З 1 верасня 2025 года CMG лічаць інакш: раней гэта была фіксаваная сума, а цяпер CAF даплачвае так, каб пры тыповай стаўцы нянькі ваша частка была такой жа, як у яслях з PSU. Ваша доля за гадзіну = месячны даход × тая ж стаўка, што ў яслях (0,0619 % на адно дзіця); для garde à domicile стаўка ўдвая вышэйшая. Для прыкладу CAF бярэ сям’ю з адным дзіцем і даходам 2 000 €: яе доля - 1,24 € за гадзіну.

Але гэтая формула працуе як напісана, толькі калі нянька бярэ столькі, колькі тыповая стаўка CAF: у 2025 годзе - 4,85 € у гадзіну чыстымі, разам з платай за ўтрыманне і харчаванне (для garde à domicile - 10,38 €). Бярэ даражэй - ваша доля расце прапарцыйна яе стаўцы, розніцу дзеляць сям’я і CAF. Усё, што вышэй за 8 € у гадзіну ў assistante maternelle (15 € у garde à domicile), сям’я плаціць цалкам. Гэта лічбы 2025 года з прэзентацыі CAF пра рэформу, ставак на 2026 год у нашых крыніцах няма. Ранейшую столь у 5 пагадзінных SMIC у дзень адмянілі, мінімум у 16 гадзін таксама. Сацыяльныя ўзносы за assistante maternelle CMG пакрывае на 100 %, за garde à domicile - на 50 %.

Як атрымаць: заводзіце асабісты кабінет на caf.fr, падаяце заяўку, а потым кожны месяц дэкларуеце зарплату нянькі ў Pajemploi. Pajemploi сам лічыць і пералічвае CMG і паказвае, колькі застаецца на вас. Выплату налічваюць з месяца, які папярэднічае заяўцы, калі ўмовы выкананыя. Калі адзін з бацькоў бярэ новы дадатковы адпачынак па нараджэнні, на тое ж дзіця CMG не плацяць, акрамя дзяцей, народжаных з 1 студзеня па 30 чэрвеня 2026 года, а таксама неданошаных, якіх чакалі з 1 студзеня 2026 года (падрабязней - у гідзе пра роды ў Францыі).

Micro-crèche і арганізацыі: CMG «structure»

Калі дзіця пойдзе ў micro-crèche (да 12 месцаў, не даражэй за 10 € у гадзіну) або да нянькі праз арганізацыю, працуе іншы CMG (F345, 01.04.2026); арганізацыя там павінна быць ухвалена прэфектам. Ён пакрывае да 85 % выдаткаў, але не больш за столь. Для пары з адным дзіцем, маладзейшым за 3 гады, столь у 2026 годзе - 992,12 € у месяц пры даходзе да 24 333 €, 855,25 € пры даходзе ад 24 333 да 54 075 € і 718,41 € пры даходзе вышэй; даходы бяруць за 2024 год. Для дзіцяці 3-6 гадоў столі ўдвая ніжэйшыя: 496,06, 427,63 і 359,21 €.

CAF правярае і знаходжанне. Паводле агульных умоў на caf.fr патрэбна чыннае пацвярджэнне законнага знаходжання, дзецям, народжаным за мяжой, - пацвярджэнне законнага ўезду, а для сямейных дапамог у цэлым - жыць у Францыі больш за 9 месяцаў у годзе (за мяжой у суме не болей за 92 дні). CMG уваходзіць у Paje, як менавіта гэтыя ўмовы прымяняюць да вас, удакладніце ў сваёй CAF. Падрабязней пра CAF - у гідзе пра CAF і APL.

Канікулы 2026-2027

Поўдзень дзеліцца на дзве зоны: Ніца і Марсэль - зона B, Манпэлье і Тулуза - зона C (Бардо, Грэнобль і Ліён, для даведкі, зона A). Пачатак навучальнага года (la rentrée) у 2026 годзе - у аўторак 1 верасня.

ПерыядЗона B (Ніца, Марсэль)Зона C (Манпэлье, Тулуза)
Усіх святых17.10 - 2.11.202617.10 - 2.11.2026
Каляды19.12.2026 - 4.01.202719.12.2026 - 4.01.2027
Зіма20.02 - 8.03.20276.02 - 22.02.2027
Вясна17.04 - 3.05.20273.04 - 19.04.2027
Летаз 3.07.2027з 3.07.2027

Канікулы пачынаюцца пасля ўрокаў у названы дзень, а заняткі аднаўляюцца раніцай дня заканчэння; у каго ў суботу ўрокаў няма, лета пачынаецца ў пятніцу пасля ўрокаў. 7 мая 2027 года ўрокаў няма ва ўсіх зонах. Зоны і даты бярыце толькі са service-public (A18563, абноўлена 16.07.2026, падстава - arrêté ад 22 кастрычніка 2025): у табліцах мінулых гадоў раскладка можа быць іншай.

Хатняе навучанне і CNED

Пасля закона 2021 года вучыць дзіця дома можна толькі з дазволу DASEN. Заяву падаюць з 1 сакавіка па 31 мая перад навучальным годам; калі падставы з’явіліся пасля 31 мая, можна і пазней, а пры пагрозе дзіцяці - у любы час года. Адказ прыходзіць на працягу двух месяцаў, маўчанне лічыцца згодай. Дазвол жа служыць станоўчым заключэннем, калі вы хочаце бясплатна запісаць дзіця ў CNED. Але поўны школьны клас у CNED адкрыты толькі па трох з чатырох груп падстаў, так што дыстанцыйка не замена запісу ў школу, калі вы проста не знайшлі месца.

Руская мова для дзіцяці

Школа дае французскую, а родная мова застаецца на вас. На поўдні мы знайшлі сем дзіцячых школ выхаднога дня ў чатырох гарадах: Ніцы, Марсэлі, Манпэлье і Німе. Расклады, узрост і цэны мы не пераказваем, яны сабраны ў даведніку рускіх школ і гурткоў, там жа нядзельныя школы пры цэрквах Ніцы і курсы для дарослых.

Што кажуць у нашым чаце

Гэта досвед удзельнікаў нашага чата, 2026 год, а не афіцыйныя правілы. Спісы дакументаў і рашэнні пра школу застаюцца за мэрыяй і акадэміяй.

  • Дакументы для запісу. У ланцужку паведамленняў з канца мая (чатыры паведамленні) і ў двух верасньскіх адказах згаджаліся: пасведчанні пра нараджэнне і шлюб апостылююць у краіне выдачы, натарыяльны пераклад там рабіць не трэба, а перакладае прысяжны перакладчык у Францыі. Як уладкованы апостыль і пераклад для вашай краіны, разабрана ў гідзе па апостылі і перакладзе; дакладны спіс у мэрыі і школы свой, як сказана вышэй.
  • Пераклад прышчэпачных дакументаў. Адзін удзельнік пісаў, што школа і мэрыя прымалі пераклад без пасведчання, але ў кагосьці патрабавалі прысяжны. Як урач залічыць прышчэпкі, глядзіце раздзел пра прышчэпкі вышэй.
  • Як размяркоўваюць без французскай. У 11 паведамленнях чэрвеня 2026 пісалі адно і тое ж: спачатку тэст узроўню французскай, потым школа або ліцэй, дзе ёсць група для тых, хто толькі прыехаў. Удзельнік чата расказаў: пасля тэсціравання дзіцяці назвалі ліцэй не побач з домам, а той, дзе фарміруецца група дзяцей без французскай. Другі ўдзельнік расказаў: дзяцей 11 і 13 гадоў без французскай запісалі ў звычайную школу ў клас інтэграцыі, іншых прадметаў не правяралі, а школа вызначалася раёнам пражывання.
  • Прыватныя школы sous contrat. Адзін удзельнік назваў прыкладна 1 200-1 800 € у год без сталовай, праграма дзяржаўная, да месца жыхарства школа не прывязана. Гэта лічба аднаго чалавека, тарыфы глядзіце на сайце кожнай школы.
  • UPE2A. Паводле расповедаў, такія класы ў асноўным у дзяржаўных школах. Ці ёсць яны ў прыватных, удзельнікі разыходзяцца, так што спытайце ў DSDEN.
  • Час да школы. У абмеркаванні раёнаў Манпэлье (каля 53 паведамленняў, 12 удзельнікаў) крытэрыі не выклікалі спрэчак: трамвай побач, час да школы, паездка па раёне раніцай і позна ўвечары. Удзельнік чата расказаў: дзеці вучацца ў Манпэлье, сям’я жыве ў прыгарадзе, да школы 30-40 хвілін на машыне, а з-за двух школ з рознымі раскладамі яны выбіраюць жыллё бліжэй да трамвая.

Засталіся пытанні пра запіс у вашай мэрыі, пра школы і класы UPE2A? Спытайце ў нашым Тэлеграм-чаце, хто праходзіў запіс у вашым горадзе.

Чат супольнасці «Вайб Поўдня Францыі» ў Тэлеграме - школа, дзеці і пераезд на поўдзень Францыі


Глядзіце таксама

Крыніцы

  1. École primaire (maternelle ou élémentaire) pour un élève venant de l'étranger - service-public.gouv.fr (DILA), F1866, правярана 19.06.2026. Праверана
  2. Scolarisation au collège ou lycée d'un élève venant de l'étranger - service-public.gouv.fr (DILA), F21304, правярана 05.08.2026. Праверана
  3. Inscription à l'école maternelle - service-public.gouv.fr (DILA), F1864, правярана 06.11.2025. Праверана
  4. Instruction obligatoire - service-public.gouv.fr (DILA), F1898, правярана 06.11.2025. Праверана
  5. Faut-il faire vacciner son enfant pour l'inscrire à l'école, en crèche ou garderie ? - service-public.gouv.fr (DILA), F767, правярана 06.01.2026. Праверана
  6. Découvrez les dates des vacances scolaires 2026-2027 - service-public.gouv.fr (DILA), A18563, абноўлена 16.07.2026. Праверана
  7. Cantine scolaire à l'école primaire (maternelle et élémentaire) - service-public.gouv.fr (DILA), F24570, правярана 20.05.2025. Праверана
  8. Cantine scolaire au collège et au lycée - service-public.gouv.fr (DILA), F24569, правярана 25.02.2026. Праверана
  9. À quoi sert l'assurance scolaire ? - service-public.gouv.fr (DILA), F1871, правярана 15.09.2025. Праверана
  10. Inscription au collège - service-public.gouv.fr (DILA), F2322, правярана 20.03.2026. Праверана
  11. Inscription au lycée - service-public.gouv.fr (DILA), F2323, правярана 23.01.2026. Праверана
  12. Que faire si un élève n'a pas de lycée d'affectation après la troisième ? - service-public.gouv.fr (DILA), F32777, правярана 13.11.2025. Праверана
  13. Instruction dans la famille - service-public.gouv.fr (DILA), F23429, правярана 30.01.2026. Праверана
  14. Tout savoir sur l'instruction en famille avec le Cned - CNED. Праверана
  15. Complément de libre choix de mode de garde (CMG) : emploi direct - service-public.gouv.fr (DILA), F39152, правярана 26.06.2026. Праверана
  16. Complément de libre choix de mode de garde (CMG) : structure - service-public.gouv.fr (DILA), F345, правярана 01.04.2026. Праверана
  17. Prestation de Service Unique (Psu) - Barème institutionnel des participations familiales 2026 - CAF de l'Allier, INFO Caf, 11.12.2025. Праверана
  18. Prestation de Service Unique - Participations Familiales - Barème 2026 - CAF (caf.fr), дакумент-зводка па барэме Cnaf. Праверана
  19. FLASH INFOS EAJE Prévisionnel 2026 - CAF de l'Ardèche, décembre 2025. Праверана
  20. Réforme du CMG 2025 - Service Public de la petite enfance - Relais petite enfance - CAF (caf.fr), прэзентацыя, версія ліпеня 2025. Праверана
  21. Les conditions générales - CAF (caf.fr), даты на старонцы няма. Праверана
  22. Je suis un parent - monenfant.fr - monenfant.fr, даты на старонцы няма. Праверана
  23. Pré-inscrire son enfant à l'école - Ville de Nice, даты на старонцы няма. Праверана
  24. J'inscris mon enfant à l'école - Ville de Montpellier, даты на старонцы няма. Праверана
  25. Inscrire son enfant à l'école pour l'année scolaire en cours - Mairie de Toulouse - Toulouse Métropole, абноўлена 04.07.2026. Праверана
  26. Espace d'Accueil de la Haute-Garonne pour les Élèves Allophones Nouvellement Arrivés - Académie de Toulouse, CASNAV, даты на старонцы няма. Праверана
  27. Ouvrir l'école aux parents - Académie de Toulouse, CASNAV, даты на старонцы няма. Праверана
  28. Inclusion des EANA et des EFIV - Académie de Montpellier, CASNAV; тэкст старонкі без даты, далучаны спіс кантактаў датаваны 08.12.2022. Праверана

Частыя пытанні

З якога ўзросту дзіця трэба запісаць у школу і што будзе, калі не запісаць?
Абавязак вучыцца дзейнічае з 3 да 16 гадоў. Для дзіцячага сада ён пачынаецца з пачатку навучальнага года таго каляндарнага года, калі дзіцяці споўніваецца 3 гады (service-public, F1864, правярана 06.11.2025). За невыкананне пагражае штраф да 1 500 €, а калі не выканаць прадпісанне DASEN запісаць дзіця, то да 6 месяцаў зняволення і 7 500 € (F1898, 06.11.2025). З 16 да 18 гадоў трэба або вучыцца, або працаваць, або быць на вучнёўстве, service civique ці ў праграме суправаджэння.
Ці патрэбен від на жыхарства, каб запісаць дзіця ў школу?
Правіла пра абавязковую адукацыю аднолькавае пры любым грамадзянстве (F1866, 19.06.2026). У пераліку дакументаў для мэрыі, які прыводзіць service-public, віда на жыхарства няма: там пасведчанне асобы бацькі ці маці і дзіцяці (livret de famille, пашпарт, вытрымка з пасведчання аб нараджэнні або заява пад сваю адказнасць) і нядаўняе пацвярджэнне адраса. Але ў мэрый свае спісы, і яны больш строгія. Адкрыйце старонку вашай мэрыі яшчэ да візіту. Калі запісаць не атрымліваецца, звяртайцеся ў DSDEN свайго дэпартамента.
Дзіця не гаворыць па-французску. Яго возьмуць у звычайны клас?
Так, дзяцей малодшых за 6 гадоў запісваюць у звычайную групу дзіцячага сада. З 6 гадоў дзіця спачатку ацэньваюць: французская, іншыя мовы, школьныя навыкі. Калі ўзроўню хапае, яно ідзе ў звычайны клас, калі не - у UPE2A, дзе ўрокі французскай чаргуюцца з урокамі ў звычайным класе. Мэта - перавесці дзіця на ўсе ўрокі звычайнага класа, часцей за ўсё прыкладна за год (F1866). Падлеткам для каледжа і ліцэя ацэнку праводзіць псіхолаг Éducation nationale праз CASNAV (F21304, 05.08.2026).
Што рабіць з прышчэпкамі, калі дзіця прышчэплена па расійскім або ўкраінскім календары?
Для прыёму ў дзіцячы сад і школу патрэбны абавязковыя па ўзросце прышчэпкі або медыцынскае супрацьпаказанне. Калі з прышчэпкамі не ўсё добра, магчымы часовы прыём на 3 месяцы, каб надрабіць (F767, 06.01.2026). Як французскія ўрачы залічаць прышчэпкі па вашым нацыянальным календары, афіцыйныя старонкі не тлумачаць. Пакажыце прышчэпачныя дакументы ўрачу ў Францыі і спытайце яго яшчэ да запісу ў дырэктара.
Ці абавязковыя школьная сталовая і страхоўка?
Не. Сталовая ў пачатковай школе не абавязковая, і камуна наогул не мусіць яе арганізоўваць; калі сталовая ёсць, запісацца можа любы вучань, а забаронена пускаць толькі дзяцей працоўных бацькоў (F24570, 20.05.2025). Школьная страхоўка ў прынцыпе не абавязковая, але яе могуць запатрабаваць для сталовай і для заняткаў, якія мэрыя арганізуе пасля ўрокаў. Звычайна яна каштуе ад 10 € у год на дзіця (F1871, 15.09.2025). Для саміх урокаў і школьных выездаў страхоўку не патрабуюць.
Калі канікулы ў 2026-2027 годзе ў Ніцы, Марсэлі, Манпэлье і Тулузе?
Ніца і Марсэль - зона B, Манпэлье і Тулуза - зона C (service-public, A18563, абноўлена 16.07.2026). Усіх святых: 17 кастрычніка - 2 лістапада 2026, Каляды: 19 снежня 2026 - 4 студзеня 2027. Узімку зона B адпачывае з 20 лютага па 8 сакавіка 2027, зона C - з 6 па 22 лютага. Увесну зона B - з 17 красавіка па 3 мая, зона C - з 3 па 19 красавіка. Лета пачынаецца 3 ліпеня 2027 года; 7 мая 2027 урокаў няма.
Ці можна вучыць дзіця дома або праз CNED?
Толькі з дазволу DASEN. Заяву падаюць з 1 сакавіка па 31 мая перад навучальным годам; калі падставы з’явіліся пазней, можна і пасля 31 мая, а пры пагрозе дзіцяці - у любы час (F23429, 30.01.2026). Без дазволу штраф - 1 500 €. CNED з поўным школьным класам даступны толькі па трох з чатырох груп падстаў, пералічаных у законе, так што гэта не абыходны шлях замест запісу ў школу.
Ці ёсць дапамога на яслі і няньку для дзіцяці да 3 гадоў?
Так, на няньку: CMG ад CAF - дапамога на аплату assistante maternelle або garde à domicile (F39152, 26.06.2026); для micro-crèche ўмовы апісаны асобна (F345, 01.04.2026). Для нянькі дзіцяці звычайна менш за 6 гадоў (адзінокаму бацьку ці маці з нянькай - да 12), а вы або муж ці жонка павінны працаваць. Умову працы не пытаюцца, калі вы абодва вучыцеся ці абодва праходзіце service civique, а таксама пры AAH, ASS і RSA (RSA - пры рэгістрацыі таго, хто шукае працу). Для сямейных дапамог CAF патрабуе і законнага знаходжання: чынны дакумент, а дзецям, народжаным за мяжой, - пацвярджэнне законнага ўезду; як гэта прымяняюць да CMG, удакладніце ў сваёй CAF. У яслях з субсідыяй CAF (PSU) гадзіна каштуе 0,0619 % месячнага даходу сям’і з адным дзіцем (менш пры некалькіх дзецях), даход лічаць у межах ад 814,62 да 8 500 € у месяц: пры 2 000 € гэта 1,24 € за гадзіну (наш разлік паводле барэма CAF 2026). У нянькі з 1 верасня 2025 года ваша доля лічыцца па той жа формуле, калі нянька каштуе 4,85 € у гадзіну чыстымі, разам з платай за ўтрыманне і харчаванне (стаўка 2025 года); даражэй - доля расце прапарцыйна, а ўсё вышэй за 8 € у гадзіну сям’я плаціць сама. У micro-crèche столь CMG для пары з дзіцем да 3 гадоў у 2026 годзе - 992,12, 855,25 або 718,41 € у месяц у залежнасці ад даходу (F345).

Іншыя гіды па пераездзе

Гэта і ёсць ваш чат на поўдні Францыі

Пытанні па пераездзе, жыллё, дактары, школы, дзе купіць грэчку - і проста жывыя зносіны. У чаце 700+ чалавек, пішам па-руску. Бясплатна.