Францияда салықтар: табыс салығы, шетелдіктер, ЖК 2026

Француз салықтары күрделілігімен қорқытады, бірақ негізгі логикасы түсінікті. Франция салықты резиденттікке қарай салады, төлқұжатқа қарамайды, әрі салық прогрессивті. Ретімен қарастырайық - көшіп келіп, жұмыс істейтіндер немесе фриланспен айналысатындар үшін. Төмендегі сандар 2026 жылғы қазандағы жағдай бойынша, әрқайсысының жанында карта мен оның тексерілген күні көрсетілген.

Францияның салық жүйесі: бәрі қандай салықтар төлейді

Жұмыс істейтін немесе бір нәрсе сатып алатын кез келген адам дерлік CSG және CRDS әлеуметтік жарналарын (жалақыдан 9,2 % және 0,5 %) және сатып алу бағындағы TVA-ны (20, 10, 5,5 немесе 2,1 %) төлейді; табыс салығын бәрі төлемейді, өйткені шкаланың бірінші сатысы - 0 %. Мөлшерлемелер 26.10.2026 күні салыстырылған. Мінекей, қысқа карта:

CSG және CRDS. Жалақыдан бұл 9,2 % CSG және 0,5 % CRDS (service-public, F2971 картасы, 2026 жылғы 1 маусымда тексерілген). Оларды бүкіл сомадан емес, брутто сомасының 98,25 %-ынан есептейді, егер ол 192 240 €-дан аспаса; осы шектен жоғарыны 100 %-дан есептейді. Брутто 3 000 € үшін мысал: база 2 947,50 €, оның 9,7 %-ы - шамамен 286 €. CSG-нің 6,8 %-ын табыс салығын есептегенде табыстан шегереді. Зейнетақыдан CSG төрт мөлшерлеменің біреуімен алынады: 0 % (босату), 3,8 %, 6,6 % немесе 8,3 % - зейнетақы туралы толығырақ Францияда зейнетақы нұсқаулығында. Жұмыссыздық жәрдемақысынан - 3,8 % немесе 6,2 %, шағын табыс үшін босату бар.

Капиталдан және инвестициялардан түсетін табыстан 2026 жылы жалпы мөлшерлеме 18,6 %-ға дейін өсті: 10,6 % CSG, 0,5 % CRDS және 7,5 % «prélèvement de solidarité» (инвестициялардан түскен 2025 жылғы табыстан CSG 9,2 % болғанда 17,2 % еді). Өсімді 2025 жылғы 30 желтоқсандағы № 2025-1403 заң енгізді. Бірақ бәріне емес: тұрғын үйді жалға беруден түскен табыс (revenus fonciers), жылжымайтын мүлікті сатқандағы plus-value, assurance vie, PEL және CEL бұрынғыдай 17,2 % бойынша салынады (service-public, F2329 картасы, 2026 жылғы 30 маусымда тексерілген). Жалақыдан қолға не тиетіні - Францияда жалақы талдауында.

TVA тауар мен қызмет бағынан алынады, мөлшерлеме не сатып алатыныңызға байланысты:

Бұл метрополияға арналған мөлшерлемелер; шетелдегі аумақтарда олар басқа. Дереккөздер: service-public, F22399 (азық-түлік, 2025 жылғы 3 желтоқсанда тексерілген), F23567 (гигиена және денсаулық, 2025 жылғы 18 маусымда) және F23568 (баспана жөндеу, 2026 жылғы 21 ақпанда) карталары. Micro-entrepreneur ретінде жұмыс істесеңіз, айналымыңыздың TVA бойынша өз шектері бар - микрокәсіпорын талдауын қараңыз.

Баспана салықтарын төменде «Басқа салықтар» бөлімінде сипаттадық; сатып алу, сату және plus-value туралы Шетелдіктерге Франциядағы жылжымайтын мүлік нұсқаулығында жаздық. Табыс салығы, көзден ұстау және декларациялар - осы беттің бөлімдерінде, мұра - «Францияда мұра салығы (droits de succession)» бөлімінде.

Қашан сіз Францияның салықтық резидентісіз

Үш шарттың кемінде біреуі орындалса, сіз салықтық резидентсіз (domicile fiscal; салық кодексінің, CGI, 4 B бабы):

• үйіңіз (foyer) не негізгі болу орныңыз Францияда;
• негізгі кәсіби қызметіңіз Францияда;
• экономикалық мүдделер орталығы Францияда.

Азаматтықтың маңызы жоқ: service-public (F62 картасы, 2026 жылғы 1 қаңтарда тексерілген) осы ереженің француздарға да, шетелдіктерге де бірдей екенінен бастайды.

«183 күнге» не болды? Негізгі болу орнын service-public жылына 183 күннен, яғни алты айдан астам уақыттан санайды. Бірақ бұл - бірінші шарттың нұсқаларының бірі, жалғыз сынақ емес: мерзім қысқа болса да, басқа шарт орындалса, сіз резидентсіз. Салық қызметі (BOFiP) «алты айдан астам» ережесін жалпы, бірақ абсолютті емес деп атайды.

Бұл декларацияға не өзгертеді? Резидент француз және шетелдік барлық табысы бойынша салық төлейді. Резидент емес адам тек француз көздерінен түскен табысқа және елдер арасындағы конвенция Францияға берген табысқа салық төлейді (салық қызметінің, DGFiP, деректері бойынша).

Сізді бірден екі ел резидент санаса, олардың арасындағы қос салық салуды болдырмау туралы конвенция шешеді. Сіздің еліңізбен ондай конвенция бар ма және ол қазір күшінде ме - келесі бөлімде.

Қос салық салуды болдырмау туралы конвенциялар: Қазақстан, Ресей, Украина, Беларусь және басқалар

Еуроодақтан тыс он екі бұрынғы кеңестік республиканың он бірінде Франциямен табыс салығы туралы конвенция бар; Тәжікстан ресми тізімде жоқ. Екеуі толық жұмыс істемейді: Ресеймен 2023 жылғы 8 тамыздан, Беларусьпен 2024 жылғы 1 маусымнан бастап баптардың бір бөлігі тоқтатыла тұр.

Конвенция жалақыңызға, зейнетақыңызға, дивидендтеріңізге не жалға беруден түсетін табысыңызға қай ел салық салатынын және бір салықты екі рет қалай төлемеуге болатынын анықтайды. Біз BOFiP-тегі Францияның салық конвенцияларының тізімімен салыстырдық: онда тек 2026 жылғы 1 қаңтарда күшінде тұрған шарттар бар (2026 жылғы 29 сәуірдегі нұсқа). Кестедегі «белгі жоқ» дегеніміз: конвенция бұл тізімде бар, ал оның тоқтатыла тұрғаны туралы ескертпе жоқ.

Күшіне ену күндерін BOFiP-тің жекелеген елдер бойынша түсіндірмелерінен алдық; ондай түсіндірмені ашпаған елдер үшін кестеде тек қол қою және жариялау күні тұр.

1985 жылғы кеңестік конвенция. BOFiP тізімінде Беларусь, Қырғызстан және Түрікменстан үшін 1985 жылғы 4 қазандағы «ex-URSS» белгісі бар конвенция тұр, яғни бұрынғы КСРО-мен жасалған шарт. Беларусь туралы салық қызметі тура жазады: бұл конвенция «Беларуське қатысты қолданылуын жалғастырады», күшіне 1987 жылғы 28 наурызда енген. BOFiP түсіндірмелері бойынша Украина мен Өзбекстанда кеңестік конвенцияның орнын өз конвенциялары басты.

Ресей: 2023 жылғы 8 тамыздан бастап не тоқтатыла тұр

Ресеймен конвенцияға 1996 жылғы 26 қарашада қол қойылған, ол 1999 жылғы 9 ақпаннан бастап күшінде. 2023 жылғы 8 тамызда Ресей президенті № 585 жарлықпен 38 елмен жасалған салық келісімдерінің жекелеген баптарын тоқтата тұрды, олардың ішінде Франциямен жасалғаны да бар (Ресей Қаржы министрлігінің 2023 жылғы 14 тамыздағы ақпараттық хабарламасы). Сол ережелерді 2023 жылғы 19 желтоқсандағы № 598-ФЗ федералдық заңы да тоқтата тұрды. Франция үшін 5-22 және 24-баптар мен хаттаманың 2-9-тармақтары тоқтатыла тұр; жарлықта нақты аяқталу күні жоқ.

Франция жауап ретінде сол баптар мен тармақтарды сол күннен бастап тоқтата тұрды: халықаралық шарттардағы өзара негіз (взаимность) қағидаты осылай жұмыс істейді (Франция Конституциясының 55-бабы). Тәртібі 2024 жылғы 23 қазандағы BOI-INT-CVB-RUS түсіндірмесінде жазылған. Денонсациялау, яғни конвенциядан толық шығу, бұл түсіндірмеде де, 2026 жылғы 1 қаңтардағы BOFiP тізімінде де жоқ: тізімде конвенция «ішінара тоқтатыла тұру» белгісімен тұр.

Тоқтатыла тұруға табыстың барлық дерлік түрі туралы ережелер ілікті. BOFiP оларды былай топтайды: компаниялардың пайдасы және тәуелсіз кәсіп табысы; дивидендтер, пайыздар және роялти; капитал өсімі; жалақы, зейнетақы және мемлекеттік қызмет үшін төлемдер; директорлардың, әртістердің, спортшылардың және студенттердің сыйақылары; байлық. Қос салық салуды жою туралы 23-бап тоқтатыла тұрған жоқ, бірақ салық қызметінің сөзімен, бұл табыстар үшін ол «әрекетсіз болып қалды»: оларға салық салуды «енді әр мемлекеттің ішкі құқығы анықтайды». Ресейден табысы бар Франция резиденті үшін бұл мынаны өзгертеді (BOI-INT-CVB-RUS):

• Ресейден түсетін жалақыға Францияда жалақы ретінде табыс салығы салынады (§ 220);
• ресейлік зейнетақыға, оның ішінде жасына байланысты зейнетақыға да, Францияда табыс салығы салынады (§ 230);
• конвенциядағы дивидендтерден көзден ұстаудың төмендетілген мөлшерлемелері (5 % не 10 %, жалпы мөлшерлеме - 15 %) енді қолданылмайды (§ 170), ал пайыздарға енді тек резиденттік елде салық салынады деген ереже жоқ (§ 180);
• осы табыстан Ресейде ұсталған салық Францияда салықтық кредит құқығын бермейді; оны тек жалпы ережелер бойынша салық салынатын базадан шегеруге болады (§ 270);
• жылжымайтын мүлік байлығына салынатын салықты (IFI) 2024 жылдан бастап конвенция реттемейді (§ 110).

Өтпелі кезең бар: 2023 жылғы 30 қыркүйектен кешіктірмей аяқталған кезеңдердің жалақысы мен зейнетақысы әлі де конвенция бойынша есептеледі. Өз жағдайыңыздың нақты есебін бухгалтермен (expert-comptable) бірге жасаған дұрыс.

Беларусь: 2026 жылдың соңына дейін не тоқтатыла тұр

Беларусьпен 1985 жылғы кеңестік конвенция жұмыс істейді. Беларусь ондағы 7 (дивидендтер), 8 (пайыздар) және 11 (жылжымайтын мүліктен түсетін табыс және капитал өсімі) баптарын 2024 жылғы 1 маусымнан 2026 жылғы 31 желтоқсанға дейін тоқтата тұрды, Франция өзара негізде дәл солай істеді (2025 жылғы 18 маусымдағы BOI-INT-CVB-BLR). Беларусьте дивидендтер мен пайыздардан ұсталған салық Францияда салықтық кредит бермейді; 11-бап бойынша табысқа конвенция бойынша босатусыз, француз ережелерімен салық салынады. Қалған баптарға тоқтатыла тұру қатысты емес.

Қазақстан, Украина, Өзбекстан және басқалар

Қазақстанмен 1998 жылғы 3 ақпандағы конвенция 2000 жылғы 1 шілдеден, Украинамен 1997 жылғы 31 қаңтардағы конвенция 1999 жылғы 1 қарашадан, Өзбекстанмен 1996 жылғы 22 сәуірдегі конвенция 2003 жылғы 1 қазаннан бастап күшінде. Үшеуі де табыс және байлық салықтарын қамтиды, тоқтатыла тұру белгісі ешқайсысында жоқ. Он бір конвенцияның ең жаңасы - Молдовамен: 2022 жылғы 15 маусымда қол қойылған, 2024 жылғы мамырда жарияланған.

Табыс салығы туралы конвенциялар мұраға қатысты емес: Қазақстаннан, Ресейден, Украинадан және Беларусьтен қалған мұра жайы төмендегі «Францияда мұра салығы» бөлімінде қаралған.

Табыс салығы (impôt sur le revenu): 2025 жылғы табысқа шкала

Салық прогрессивті және үлеске (quotient familial) есептеледі: үлес саны отбасылық жағдайыңызға және салық үй шаруашылығындағы (foyer fiscal) адам санына байланысты. 2025 жылғы табысқа (2026 жылғы декларация) бір үлеске арналған шкала, service-public бойынша, F1419 картасы, 2026 жылғы 15 сәуірде тексерілген:

Жолақ шектері 2026 жылға арналған қаржы заңымен (2026 жылғы 19 ақпандағы n° 2026-103) 0,9 %-ға көтерілген. Шкаланы жыл сайын қаржы заңы бекітеді: шектерді әдетте инфляцияға қарай көтереді, бірақ заң мұны тікелей көздегенде ғана. 2026 жылғы табысқа шкаланы 2027 жылға арналған қаржы заңы белгілейді, сондықтан кестедегі сандар бір жылға ғана жарайды.

Көзден ұстау

2019 жылғы 1 қаңтардан prélèvement à la source күшінде. Жалдамалы қызметкерлер мен зейнеткерлерден салықты жұмыс беруші не зейнетақы кассасы ұстайды. Дербес жұмыс істейтіндердің және тікелей табыс алатындардың, мысалы баспана жалға беруден түсетін табыстың, шотынан салық қызметі авансты ай сайын, ал кейбір шарттарда тоқсанына бір рет шегереді.

Алғашқы декларацияны тапсырмайынша жеке мөлшерлемені есептеу мүмкін емес. Салық қызметі әдепкі мөлшерлемені (taux par défaut) қолданады: ол айлық жалақыға байланысты және 0 %-дан 43 %-ға дейін өзгереді (service-public, F34009 картасы, 2026 жылғы 15 сәуірде тексерілген).

Жылдық декларацияны кез келген жағдайда, табыс нөл болса да тапсырады: көзден ұстау бұл міндетті алып тастамайды.

Көшкен жылғы алғашқы декларация және шетелдегі шоттар

Францияға N жылы келсеңіз, келесі жылы (N+1) декларация тапсыру керек: келген күннен N жылғы 31 желтоқсанға дейін алған барлық табысыңызды көрсетесіз. Мұндайда қағаз 2042 нысанын жаңа мекенжай бойынша салық қызметіне (SIP) жібереді. Келгенге дейін Францияда табысыңыз болып, декларацияны резидент емес ретінде тапсырып жүрсеңіз, келгенге дейінгі табыс 2042-NR нысанына, ал келгеннен кейін алғанның бәрі 2042 нысанына жазылады (impots.gouv.fr беті, 2025 жылғы 17 желтоқсанда өзгертілген).

Салық нөмірі (numéro fiscal) 13 саннан тұрады және жеке: ерлі-зайыптылардың әрқайсысында өзінікі. Ол декларацияның бірінші бетінің жоғарғы жағында және салық туралы хабарламада (avis d’impôt) тұрады.

Декларацияны қашан тапсырады: 2026 жылғы мерзімдер аймақтар бойынша

Өткен жылғы табыс туралы декларацияны көктемде тапсырады, ал соңғы күні департаментіңіздің нөміріне байланысты. 2026 жылы (2025 жылғы табыс) онлайн тапсыру 9 сәуірде ашылды, мерзімдерді салық қызметі науқанның баспасөз досьесінде жазып берді (DGFiP, 2026):

Қалалар бойынша бұл былай болды: Ницца (06) мен Марсель (13) - 21 мамырға дейін, Монпелье (Эро, 34) - 28 мамырға дейін, Перпиньян (66), Тулон (83) және Авиньон (84) - 4 маусымға дейін. Қағаз декларацияны барлық аймақта 2026 жылғы 19 мамырға дейін жіберу керек еді, пошта мөрінің күні есептелді. Резидент еместер онлайн 21 мамырға дейін, қағазбен де 19 мамырға дейін тапсырды.

Негізгі тұрғын үйіңізде интернет болса және декларацияны өзіңіз толтыра алсаңыз, онлайн тапсыру міндетті. Бұл міндетті орындамасаңыз, салық қызметі салық сомасының 0,2 % мөлшерінде, бірақ кемінде 60 € үстеме есептейді. Ұялы байланыс жоқ жерде тұратындар онлайн тапсырудан босатылады және қағазбен тапсырады (service-public, F358 картасы, 2026 жылғы 5 маусымда тексерілген).

2026 жылғы науқан жабылды: жоғарыдағы барлық күн соған, яғни 2025 жылғы табысқа қатысты. 2026 жылғы табысқа 2027 жылғы декларация 2027 жылғы сәуірде басталады (F358), аймақтар бойынша мерзімдерді салық қызметі көктемде жариялайды: сол кезде оларды impots.gouv.fr сайтынан тексеріңіз.

Алғашқы декларация: тек қағазбен және тек поштамен

Міндетті онлайн тапсырудан бір ерекшелік бар - алғашқы декларация. Францияда табысты алғаш рет декларациялап отырсаңыз және өткен жылы ата-анаңыздың декларациясына енгізілмеген болсаңыз, сізде онлайн қолжетімділік жоқ: қағаз 2042 нысанын толтырып, мекенжайыңыз бойынша SIP-ке жібересіз. impots.gouv.fr сайтындағы жеке кабинет екінші жылдан бастап ашылады - үш идентификатор арқылы (тізімі төменде) немесе FranceConnect арқылы. FranceConnect арқылы кіру алғашқы қағаз декларацияны алмастырмайды.

Салық қызметі мұнда басқа жол қалдырмайды: «si vous souhaitez déclarer vos revenus et/ou votre patrimoine en France pour la première fois, vous ne pourrez pas effectuer cette démarche en ligne. Vous devez donc envoyer uniquement par la voie postale à votre service des impôts une déclaration papier». Яғни алғаш рет онлайн тапсыруға болмайды, қағаз декларацияны өзіңіздің service des impôts бөлімшеңізге тек поштамен жібересіз (impots.gouv.fr беті, 2026 жылғы 10 наурызда өзгертілген). 2026 жылғы науқан туралы бетте осы ереже идентификаторлар арқылы айтылған: «Si vous ne possédez pas de numéro d’accès en ligne, ni de revenu fiscal de référence, vous ne pouvez pas déclarer en ligne cette année». Керекті жылдың бланкісін (2026 жылғы науқанға millésime 2026) impots.gouv.fr сайтындағы іздеу арқылы табады. Сол бетте жақында келіп, numéro fiscal әлі алмағандарға арналған жол бар: оны резидент еместердің espace Finances publiques ашуы туралы бетте сипатталған тәртіппен сұрауды ұсынады. Үш идентификаторсыз формуляр арқылы кабинет ашуға тек мына жағдайда рұқсат етеді: көзден ұсталатын табысыңыз бар немесе numéro fiscal бұрыннан бар, бірақ табыс салығын төлемейсіз; сұрайтыны - état civil, мекенжай және жеке басты куәландыратын құжаттың көшірмесі.

Екінші жылдан бастап декларацияны онлайн тапсырады. Жеке кабинетке (espace Finances publiques) кіру үшін үш идентификатор немесе FranceConnect керек (DGFiP баспасөз досьесі, 2026):

• numéro fiscal - 13 сан, жеке: ерлі-зайыптылардың әрқайсысында өзінікі. Соңғы декларацияның бірінші бетінің жоғарғы жағында және соңғы avis d’impôt хабарламасында тұрады.
• numéro d’accès en ligne - 7 сан, жұпқа ортақ, жыл сайын жаңарады. Сізге жіберілген соңғы қағаз декларацияның бірінші бетінің жоғарғы жағында тұрады.
• revenu fiscal de référence (RFR) - салық қызметінің тізіміндегі үшінші идентификатор.

Шетелдегі шоттар

Басқа елдің банктерінде шоты қалғандар үшін бөлек тәуекел бар - шетелдегі шоттарды декларациялау:

Жыл ішінде ашылған, пайдаланылған не жабылған шоттарды декларациялау керек (3916 / 3916 bis нысаны), оны табыс декларациясымен бірге жасайды. Дерек - service-public, F34342 картасы, 2026 жылғы 9 шілдеде тексерілген, және impots.gouv.fr, бет 2026 жылғы 10 наурызда өзгертілген.

Францияның резиденті болмасаңыз: қандай салық және қайда тапсыру керек

Резидент емес адам Францияда тек француз табысынан салық төлейді: ең төменгі 20 % мөлшерлемемен (табыс 29 579 €-дан асса, 30 %; сандар 2025 жылғы табысқа) немесе өзінің орташа мөлшерлемесімен, егер ол төмен болса. Декларацияны резидент еместерге арналған DINR салық қызметіне онлайн тапсырады. Мұндай жағдай әлі көшпей тұрып, Франциядағы пәтерді жалға беріп қойғанда немесе кетіп қалып, француз зейнетақысы не жалдау табысы қалғанда болады. Төмендегі сандар - резидент еместерге арналған DGFiP баспасөз досьесінен (2026 жылғы наурыз) және impots.gouv.fr беттерінен. Бұл жалпы ақпарат: өз жағдайыңызды өзіңіздің service des impôts бөлімшеңізден нақтылаңыз.

Резидент емес кім. Foyer fiscal шетелде, бірақ Францияда салық салынатын француз көздерінен табысы бар адам. Сізді резидент ететін CGI 4 B бабының үш критерийінің кем дегенде біреуі: үйіңіз не негізгі болатын жеріңіз Францияда, негізгі жұмысыңыз осында, экономикалық мүдделеріңіздің орталығы осында (толығырақ - жоғарыдағы «Қашан сіз Францияның салықтық резидентісіз» бөлімінде). Сізді екі ел де резидент санаса, олардың арасындағы конвенция шешеді.

Қандай табыстан төлейді. Француз табыстары CGI 164 B бабында тізілген, солардың ішінде: Франциядағы жылжымайтын мүлікті жалға беру, француз бағалы қағаздары бойынша дивидендтер мен пайыздар, Франциядағы жалақы және басқа қызмет, жылжымайтын мүліктен түскен plus-value, төлеуші Францияда болса - зейнетақы.

Ісіңізді кім жүргізеді. Резидент еместерге, жергілікті салықтардан басқасы бойынша, DINR (Direction des impôts des non-résidents) қызмет көрсетеді. Оның есебінде бүкіл әлем бойынша шамамен 300 000 салық үй шаруашылығы бар, мысалы, Бельгияда 30 000, Италияда 17 200, Германияда 15 700, Испанияда 15 400. Резидент емес декларацияны міндетті түрде онлайн тапсырады; қағазға жекелеген жағдайларда ғана рұқсат бар (impots.gouv.fr беті, 2026 жылғы 26 ақпанда өзгертілген). 2026 жылы мерзім 1-аймақтағыдай болды: онлайн 21 мамырға дейін, қағазбен 19 мамырға дейін.

Орташа мөлшерлеме. Мұнда шетелдік табысқа салық салынбайды, ол тек пайызды есептеу үшін керек; салық қызметі соны жазады: «le revenu mondial, qui n’est donc pas taxé». Онлайн декларацияның 3-қадамында «Bénéficier du taux moyen d’imposition (s’il est plus favorable)» белгісін қоясыз. Орташа мөлшерлеме ең төменгіден жоғары шықса, ең төменгісі қолданылады.

Резидент еместерден ұстау. Бұл резиденттердегі көзден ұстау емес. Арнайы ұстау Франциядағы жұмыс үшін жалақыдан және Франциядан төленетін зейнетақыдан алынады. 17 122 және 49 667 € шектері - жылдық. Касса не жұмыс беруші шкаланы төлем кезеңіне қолданады: айлық зейнетақы не жалақы үшін шектер айына 1 427 және 4 139 € (impots.gouv.fr беті, 2026 жылғы 18 наурызда өзгертілген). Демек, 17 122 € - айлық сома емес. Резидент еместің әдеттегі prélèvement à la source тек бірнеше табыс түріне қатысты, негізінен жалдау табысына (revenus fonciers) және тәуелсіз жұмыскерлердің табысына.

Көшкен немесе кеткен жыл. Резидент емес адамның әдеттегі жылдық декларациясы - 2042 нысаны, онлайн. 2042-NR нысаны Франциядан кететін не қайта оралатын жылға арналған: онда жылдың резидент емес болған бөлігінің табысы, ал 2042-де резидент болған бөлігі көрсетіледі. Онлайн декларацияда 2042-NR «Déclarations annexes» қойындысында тұр (DINR баспасөз досьесі, 2026). Салық қызметінің мысалы қайта оралу туралы: келесі жылы 1 қаңтардан келген күнге дейінгі француз табысымен 2042-NR және келген күннен бастап барлық табыспен, «de source française ou étrangère», 2042 тапсырады. Алғаш рет келгендерге механизм ұқсас, бірақ өз жағдайыңызды service des impôts бөлімшесінде тексеріңіз.

impots.gouv.fr сайтындағы салық симуляторы резидент еместерге жарамайды: «ce simulateur peut être utilisé uniquement si vous résidez en France».

Фрилансқа micro-entreprise

Фрилансер не өзін-өзі жұмыспен қамтыған болсаңыз, ең қарапайым бастама - micro-entreprise режимі. Онда жарналар айналымның пайызымен есептеледі, ал айналым нөл болса, әлеуметтік жарна жоқ (режимде ең төмен жарна опциясы бар - ол таңдалса, айналымсыз да төлейді). 2026-2028 жылдарға ҚҚС-сыз (HT) айналым шектері (service-public, A18813 мақаласы, 2026 жылғы 26 ақпан; BOFiP, 2026 жылғы 19 тамыз):

2026 жылға дейін шектер 188 700 € және 77 700 € болған. Micro режимі N жылы шек екі жыл қатарынан, яғни N-1 және N-2 жылдары асып кетсе ғана қолданылмайды; бір рет асып кету режимді жоймайды. 2026 жылғы табыс үшін 2025 және 2024 жылдардың ҚҚС-сыз (HT) айналымына қарайды (service-public, F23267 картасы, 2026 жылғы 13 мамырда тексерілген).

Францияда мұра салығы (droits de succession)

Францияда мұра салығы үш жағдайда төленеді (салық кодексінің 750 ter бабы, салық қызметінің BOFiP түсіндірмесі бойынша):

• қайтыс болған адам Францияның салықтық резиденті болған - мүлік қай жерде болса да, мұрагерлер қайда тұрса да, бүкіл мұраға салық салынады;
• қайтыс болған адам шетелде тұрған, ал сіз мұра ашылған күні Францияның резидентісіз және соңғы 10 жылдың кемінде 6 жылында резидент болғансыз (жылдар қатарынан болмауы мүмкін) - Франциядағы да, одан тыс жердегі де алғаныңыздың бәріне салық салынады;
• қалған жағдайларда - тек Франциядағы мүлікке.

Салықты әр мұрагердің үлесінен бөлек есептейді: үлестен жеке салық салынбайтын соманы (abattement) шегереді, ал қалдығына қайтыс болған күні күшінде болған мөлшерлемелер қолданылады. Абатман қайтыс болған адамның да, мұрагерлердің де азаматтығына байланысты емес. Сандар - service-public, F14198 картасы, 2026 жылғы 9 ақпанда тексерілген:

Аға-іні немесе апа-қарындас салықтан толық босатылады, егер қайтыс болған адаммен соңғы 5 жыл бірге тұрса, бойдақ, жесір, ажырасқан не сот шешімімен бөлек тұратын болса және бұл ретте 50 жастан асқан болса немесе денсаулығына байланысты жұмыс істей алмаса.

Тікелей желі шкаласы (балалар, ата-ана, немерелер) абатманнан кейінгі сомаға қолданылады: 8 072 €-ға дейін - 5 %, 12 109 €-ға дейін - 10 %, 15 932 €-ға дейін - 15 %, 552 324 €-ға дейін - 20 %, 902 838 €-ға дейін - 30 %, 1 805 677 €-ға дейін - 40 %, одан жоғары - 45 %. Сол картадағы мысал: балаға 150 000 € тиді, салық 50 000 €-ға салынады, салық сомасы - 8 194,35 €.

Декларацияны қайтыс болған күннен бастап адам метрополияда қайтыс болса 6 ай ішінде, шетелде қайтыс болса 12 ай ішінде тапсырады; салық декларациямен бірге бірден төленеді. Қайтыс болған адам шетелде тұрса, декларация резидент еместерге арналған салық қызметіне (SIP non-résidents) жіберіледі. Кешіктірсеңіз - айына 0,20 % және 10-нан 80 %-ға дейін үстеме (F80, 2025 жылғы 29 қаңтарда тексерілген).

Мұра Қазақстанда, Ресейде, Украинада немесе Беларусьте болса ше? Францияның бұл елдермен мұра салығы туралы конвенциясы жоқ: BOFiP ресми тізімінде (29.04.2026 нұсқасы) олармен тек табыс салығы туралы шарттар тұр, ал Қазақстанмен, Ресеймен және Украинамен тағы байлық салығы (impôt sur la fortune) туралы - мұра туралы бірде-біреуі жоқ. Демек, тек жоғарыдағы француз ережелері қолданылады. Шетелде төленген мұра салығын 784 A бабы бойынша француз салығынан тек алғашқы екі жағдайда және тек шетелдегі мүлікке тиесілі бөлігінде шегереді; артық төленгені қайтарылмайды.

Мұрада жылжымайтын мүлік, өсиет, неке шарты, бұрынғы сыйға тартулар болса немесе acte de notoriété - кім мұрагер екенін растайтын құжат керек болса, нотариус міндетті. Қарапайым жағдайларда декларацияны өзіңіз тапсыра аласыз; ал оны нотариус толтырса да, салық қызметі алдында бәрібір өзіңіз жауап бересіз (F80).

Басқа салықтар

Тұру салығы (taxe d’habitation) негізгі баспана үшін 2023 жылғы 1 қаңтардан жойылған, бірақ екінші баспана үшін алынады. Жылжымайтын мүлік салығын (taxe foncière) жылдың 1 қаңтарында баспананың иесі төлейді: меншік иесі не узуфруктуарий (service-public, F42 және F59 карталары, 2026 жылғы 24 тамызда және 25 қыркүйекте тексерілген). Баспана сатып алу мен сату кезіндегі салықтарға бөлек шолу арналған: шетелдіктерге Франциядағы жылжымайтын мүлік.

Келесі жылғы шкала мен шектерді әрдайым impots.gouv.fr сайтынан салыстырыңыз. Күрделі жағдайларда (шетелдік клиенттері бар фриланс, бірнеше елдегі табыс) бухгалтер (expert-comptable) алыңыз.

Фрилансерге қай режимді таңдау керек және алғашқы декларацияны қалай тапсыру керек - мұны біздің чатта сұрауға болады.

«Вайб - Францияның Оңтүстігі» қауымдастығының Телеграмдағы чаты - салықтар, көшу және оңтүстіктегі өмір

Сондай-ақ қараңыз:

• Францияда орыстілділерге жұмыс
• Шетелдіктерге Франциядағы жылжымайтын мүлік
• Францияға қалай көшу керек: барлық заңды жолдар
• Францияда жалақы: SMIC брутто және нетто, өңірлер бойынша орташа
• Францияда шетелдікке арналған микрокәсіпорын: ықтиярхат, жарналар, шектер