Escale à Sète: теңіз фестиваліне қалай бардық

Бәрі бір хабарламадан басталды

Фестиваль туралы чатқа 25 наурызда-ақ бір білгір қатысушы жазды: Escale à Sète — екі жылда бір рет өтетін теңіз мерекесі, ал 2026 жылы ол 31 наурыздан 6 сәуірге дейін жалғасты. Жағалау мен каналдардың бойына барлық дәуірдің кемелері тұрды: орта ғасырлардағы ағаш кемелердің көшірмелері және ХХ ғасыр басындағы түпнұсқалар. 31 наурыз — кемелердің портқа кіруі, 6 сәуір — порттан Барселона бағытына салтанатты шығуы, ал қарап шығуға ол кемінде жарты күн бөлуге кеңес берді. 1 сәуірде XVIII ғасырдағы теңіз шайқасының реконструкциясы болды, кестедегі екіншісі жексенбіге, 5 сәуірге белгіленді — «чех қарақшылары француздарға қарсы».

Одан кейін чаттың әдеттегі механизмі іске қосылды. 31 наурызда ұйымдастырушы үндеу тастады: «Достар, кім Сетке барғысы келеді? 🌊 Онда қазір кемелермен теңіз фестивалі өтіп жатыр ⛵ Қала аралап, шоу көріп, теңіз өнімдерін жеп, теңіз жағасында демалуға болады ☀️». Форматты ол одан да қарапайым сипаттады: «Сетті бірге аралау, түскі ас және тамаша көрініс?».

Күнді қалай таңдап, көлікті қалай жинадық

Сенбі мен жексенбінің арасында ойланды — болжам бойынша жел сенбіге дейін тұратын. «Бәрі сенбіні қалайды деп дұрыс түсіндім бе?» — деген сұрақтан кейін 4 сәуір, сенбі күніне тоқталды.

Көліктегі орындарды чат таспасында тікелей жинады. Көлігі бар қатысушы серіктес шақырды: «3–4 адам». Ұйымдастырушы қостады: «Сенбіде ме? Көлікте екі орын бар», ал бір күннен кейін қосты: «Сенбіде Сетке, көлікте тағы бір орын керек 🙃». Ақыры құрам жиналды: жүргізуші және төрт қатысушы. Ұйымдастырушы «күн мен бағдарламаны барынша толық қамту үшін» сағат нешеде шыққан дұрыс екенін нақтылап, қала бойындағы маршрутқа қосылуға баласы бар отбасын да бөлек шақырды. Алдыңғы күні чатта: «Ертең баратындар, топ болып бірігіңдер, бірге жүрген жағымдырақ» деген хабар пайда болды — көлік Монпельеден шамамен 10:30-да шығып, сағат 11:00-ге жетті.

Шынымен пайдаға асқан логистика

Чаттағы пайдалы нәрсенің жартысы — өзгенің тәжірибесі. Алдын ала талқыланғаны:

• Пойыз. «4 және 5 сәуірде халық сыймай кетеді. Сет жаққа баратын электричкалар сағат пигіндегі метродай толы болады». Вокзал жанындағы үлкен тұрақтан орталыққа дейін тегін автобус жүрді.
• Вокзалдан жаяу. Онда бұрын болған қатысушылардың бағдары: «вокзалдың алдында көпір, содан тура, тағы бір көпірден өтіп, тағы сәл тура жүрсең — кемелер сонда».
• Тұрақтар. Біріншісі фестиваль аптасында тегін болды, «бірақ толып қалуы мүмкін, орын іздеуге тура келеді»; екіншісі қасында — «жағалауға дейін сәл алысырақ, бірақ маңызды емес», және одан тегін қалалық автобус жүрді.
• Қарауды неден бастау керек. Кемелер екі жерде тұрды; канал басында — төрт кеме, қарауды сол жерден бастаған жөн, әрі дәретхана кабиналары да сонда көп болды. Білгірдің кеңесі: «Belem желкенді кемесінен бастау керек, кезек ең ұзыны сонда». Belem — ең әйгілі экспонат, дәл сол кеме олимпиада отын Грекиядан Марсельге дейін жеткізген. Қасында испандық «Андалусия» галеоны тұрды — XVII ғасыр галеонының көшірмесі (чатта айтылғандай, нағыз ағаш кемелер орта есеппен 10–15 жыл қызмет еткен).
• Билет пен бағдарлама. Билетті сол жерден немесе алдын ала escaleasete.com сайтынан алды, кемелерге білезікпен кіргізді, ал музыкалық ұжымдардың кестесі escaleasete.com/musique-2026 бетінде тұрды.
• Тамақ. Ұйымдастырушының кеңесі жергілікті дәмнен басталды: «Сосын жергілікті тьель бәліштерін дәмін татып, жылынып аласыздар».

Қалай өтті: үш күнде үш топ

Ұйымдасқан «экскурсия» шықпады — одан да жақсы шықты. «Демек, бізде үш топ болады: бүгін, ертең және арғы күні», — деп қорытты ұйымдастырушы: біздікілер фестивальде жұма күні 3-інде, сенбіде 4-інде және жексенбіде 5 сәуірде, әртүрлі топпен болды. Фестивальдің барлық күндерінде ол жерден чаттағы елудей адам өтті.

Жұма күні бір топ Deux frères қайығының қасындағы арқан тартысқа тап болды: «финал экипаж мүшелері мен жандармерия арасында өтті». Сол жерде жағалау бойымен теңізшілер оркестрлері жүрді — португалдықтар, жапондар, лангедоктықтар, бретондықтар: «Фонтан тұрған алаңда отыр едім, солар келді. Керемет».

Сенбі ыстық әрі адамға толы болды: «Бүгін өте ыстық, өзім болжағандай халық көп. Иттер — керемет». Иттер дегені — құтқарушы иттердің, ньюфаундлендтердің шоуы, «60 келі бақыт», оларды шоудан кейін сипауға да болатын. Чаттағы кеңес: «Бірақ иттер бәрінен асып түсті! Көруге міндетті түрде кеңес беремін. Тек жақсы көрінетін орынды ертерек алу керек». Бір-бірін чат таспасында іздеді: «Қазір бәрі қай жерде?» — «Біз Нарық маңында, қарсы бетіндеміз». Біреу гастрономиялық сюжет тапты — «Корсикалықтардың шатырының қарсысында нидерландша ысталған майшабақ пісіріп жатыр», — сол адам ыстықтан ертерек үйге қайтты. Ұйымдастырушының өзі сенбіде жұмыс істеп, бара алмады, оның есесіне жексенбіде «бәрібір Сетке балық базарына баруды» жоспарлады.

Осылай барғыңыз келсе

Escale à Sète екі жылда бір өтеді, сондықтан ең жақын мүмкіндік ертең емес. Бірақ мұнда механиканың өзі маңызды: ешкім ештеңе «ұйымдастырған» жоқ — бір адам жаныңда не болып жатқанын чатқа жазды, топтар көлік пен тұрақты өзара келісіп, өздігінен құралды. Дәл осылай бір апта бұрын Montferrand қамалына жорық құралған, ал бір жарым айдан кейін — Saint-Just саябағындағы «Шашлындос».

Сеттің өзі Монпельеден 20 минут жерде, біз онда тек фестивальге ғана бармаймыз: қала, теңіз және Тау этангі туралы бөлек Сет гиді бар. Ал келесі осындай көлікке ілігу үшін қауымдастық чатында болып, «мен барамын» деп жазсаңыз жеткілікті — сол кеші бесеу дәл солай істеген.